The New Pope

Paolo Sorrentino beschouwt THE NEW POPE niet als een vervolg op ‘The Young Pope’, maar als een op zich staande productie. Toch spint hij nieuwe Vaticaanse intriges met dezelfde protagonisten rond paus Pius XIII alias Lenny Balardo. Het resultaat is een van de beste series uit het streamingtijdperk.

De Amerikaanse paus Pius XIII is niet ten hemel gestegen na zijn beroerte op het Sint-Marcusplein (in The Young Pope), maar ligt – geheimgehouden van de buitenwereld – in coma in een Venetiaans klooster. Daar manifesteren zich allerlei vreemde gebeurtenissen en figuren. Invloedrijke buitenstaanders en curieleden dringen aan op een nieuwe kerkvorst. Via intern gelobby en lage stoten kiest het conclaaf de onbetekenende Franciscus II, die zich ontpopt als een revolutionair: hij verkoopt de Vaticaanse rijkdom en zet de staatspoorten open voor vluchtelingen. Na diens vroege dood zoekt kardinaal Voielli (Silvio Orlando) een opvolger in de onbekende, excentrieke aristocraat Sir John Brannox (John Malkovich), die uiteindelijk aanvaardt en onder de naam Johannes Paulus III de nieuwe paus uit de titel wordt.

Eerder kon Lenny Balardo aantreden als Pius XIII, want de laatste paus met die naam was paus Pacelli (1939-1958). Voor een paus Francesco is er nog geen plaats, aangezien Francesco (Jorge Mario Bergoglio) nog goed stand houdt. Johannes Paulus III kan weer wel in het rijtje passen na Karol Wojtyla. Het spelen met die pausnamen doet de kijker balanceren tussen herkenbare realiteit en fictie.

Zoals voorgangers Pius XIII en Franciscus II houdt Johannes-Paulus III een sterke aanvaardigingshomilie voor de gelovigen, waarin hij de Kerk oproept te luisteren zonder vooroordelen. In zijn eerste ontmoeting met de voltallige curie zet hij de puntjes op de i. Daarop volgen gewone en vaak buitengewone gebeurtenissen die tekenend zijn voor een paus die minder sterk is dan aanvankelijk wordt aangenomen.

De interne relaties en de ondeugden binnen de Vaticaanse hofhouding uit The Young Pope zetten zich verder, al zijn pr-verantwoordelijke Sofie Dubois (Cécile de France) en de persoonlijke secretaris van de paus, kardinaal Guttierez (Xavier Càmara) wat milder geworden. Tot de ‘gewone’ evenementen behoren audiënties met Marilyn Manson en Sharon Stone, die allebei trouw blijven aan hun imago.

De serie is geschreven eind 2018 en houdt de Italiaanse en internationale actualiteit in het oog, zonder die daarom slaafs te volgen. De Vaticaanse geldzaken krijgen aandacht via de schatkistkardinaal die onder een hoedje speelt met de eigen administratietop en buitenlandse financiers. Terroristen van Daesh plegen aanslagen in Lourdes en op het Sint-Pietersplein. Pedo- en homoseksuele schandalen duiken op in woord en daad. Ook het vluchtelingenprobleem komt aan bod. De oproep tot emancipatie binnen de Kerk leidt dan weer tot een staking van het zusterpersoneel. Een groepje fanatieke Pius XIII-gelovigen houdt ononderbroken wake aan het Venetiaanse klooster waar die paus in coma ligt. Hun overtuiging dat Pius XIII nog leeft, wat wordt verzwegen voor de buitenwereld, zien ze versterkt door een (bestaande) Italiaanse radio-omroep die rechtstreeks zijn ademhaling uitzendt. Aarzelend heeft ook Esther, die een kind heeft van Balardo (Pius), zich aangesloten bij die ‘sekte’. Tussen realiteit, wishful thinking en bovennatuurlijke gebeurtenissen treedt Balardo uit zijn coma, maar houdt dat voor iedereen verborgen. Niet alleen omdat hij, zoals tijdens zijn pausschap, niet gezien wil worden, maar ook om de ontwikkelingen in het Vaticaan van op een afstand te volgen en te beïnvloeden – voor eigen voordeel of voor het goed van de Kerk?

Volgens de bekende seriegrammatica focust elke episode op een personage of een groepje protagonisten. Sorrentino breit de verschillende verhaallijnen stevig en overzichtelijk samen, zodat de kijker het patroon blijft terugvinden. In meerdere scènes legt de regisseur daarbij een stukje verleden naast het heden of neemt de ene figuur de plaats in van een andere. Zoals in The Young Pope houdt THE NEW POPE een sterk ritme aan met vrij korte scènes die op enkele cruciale momenten langer worden, voornamelijk in de paar pauselijke homiliescènes of monologen, waarin de scenaristen Sorrentino, Umberto Contarello en Stefano Bises zich ontpoppen tot heuse pauselijke ghostwriters. De ondeugend speelse begingenerieken op ritmische popsongs van de eerste reeks maken hier deels plaats voor telkens een sensuele dans uitgevoerd door de kloosterzusters. Wat een katholieke storm in een glas uitlokte (excommunicatie is niet meer van deze tijd). In enkele episoden vervangt Sorrentino de travelling met Balardo uit The Young Pope door een voorbijwandelende Balardo in badkostuum aan het strand, geflankeerd door kloosterzusters en Sofie in bikini. Sorrentino citeert zichzelf ook nog wanneer hij Johannes Paulus III van rechts naar links door de Vaticaanse zalen laat paraderen – zonder knipoog en niet van links naar rechts, zoals Pius XII eerder – gevolgd door de curieleden.

Over een groot deel van de serie hangt een mysterieuze thrillersfeer. Een tegengewicht daarvoor vindt Napolitaan Sorrentino in de figuur van de Napolitaanse kardinaal Voiello (acteur Orlando is ook al Napolitaan). Hij is de echte protagonist van deze reeks, met zijn snedige oneliners, zijn spitse diplomatieke spel en zijn passie voor voetbalclub Napoli (van ‘onze’ Dries Mertens).

De laatste aflevering heeft alles van een apotheose, met de ene coup de théâtre na de andere. De slotscène is een onvergetelijk pareltje: à la The Shining pedaleert de kleine Pius, zoon van, op zijn driewieler door de Vaticaanse zalen tot hij stuit tegen een nieuwe paus die, op het jongetje neerkijkend, hem verwijt “Pius, you broke my balls.

Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in je bus met een abonnement.

Geschreven door MARCEL MEEUS

The New Pope

Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2020
Distributeur: 
Lumière

Media: 

onomatopee