Nebraska

Hoe relevant zijn films die geen interesse tonen in het leven en de dromen van gewone mensen? Die vraag naar de artistieke en sociale betekenis (lees: de zin) van wat we te zien krijgen duikt al te vaak op bij zowel mainstream- als arthousecinema. Gelukkig zijn er ook films zoals Omar en Fruitvale Station die wél aandacht hebben voor hoe mensen leven (en sterven) die niet rijk, succesvol, heroïsch of uitzonderlijk zijn. En gelukkig worden er ook af en toe films gemaakt die niet alleen over echte mensen en echte plaatsen gaan, maar die bovendien ook opvallen door hun visuele schoonheid en inhoudelijke complexiteit. Pareltjes zoals Alexander Paynes wonderlijke ballade NEBRASKA.

Voor Payne is het een poging om – na de komedies About Schmidt en Sideways, die met hun bizarre personages en situaties te kunstmatig waren – opnieuw aan te knopen bij de rauwe authenticiteit en donkere humor van Citizen Ruth en Election. NEBRASKA focust opnieuw 200% op 'gekke' personages die misschien wel iets missen (geestelijke gezondheid, geluk) maar die nog altijd in het bezit van hun waardigheid zijn. Payne respecteert deze prettig gestoorde 'gewone' mensen. Mensen zoals de verwarde bejaarde Woody Grant die er met weinig woorden en een dwaze actie voor zorgt dat we anders gaan kijken naar zijn familie en naar onze wereld.

Met Phedon Papamichaels zwart-witfotografie herinnert NEBRASKA aan Bruce Springsteens gelijknamige album. Alleen vertelt Springsteens titelsong het verhaal van Charles Starkweather wiens tocht (inspiratie voor Terrence Malicks Badlands) omgekeerd en gewelddadig verliep (“From the town of Lincoln Nebraska ... through to the badlands of Wyoming”). De werkloze ex-alcoholist Woody trekt van Billings, Montana naar Lincoln, Nebraska in een heel andere reactie op de crisis. Gedreven door de koppige overtuiging dat hij gewonnen heeft in de loterij van een postorderbedrijf wil hij desnoods te voet naar Lincoln gaan om zijn één miljoen dollar op te halen. Zijn jongste zoon Dave heeft de kleine lettertjes gelezen, maar wil de illusie niet vernietigen en vergezelt hem. Het wordt een roadtrip met dronken valpartijen, een teruggevonden kunstgebit, oude bekenden die plotseling geld ruiken en een bezoek aan Woody's ouderlijk huis waar de trauma's nog tastbaar zijn. De anticlimax volgt, maar blijkt minder pijnlijk dankzij Woody's nuchterheid en Davids besluit om via een eigen mise-en-scène Woody even echt “the man of the hour” te maken.

Niet toevallig leert de jonge salesman zijn eigen clichéuitdrukking (in het politiekantoor) inhoud te geven. Hij ontdekt dat mensen complexer zijn dan ze lijken en met hem zien we ook zijn broer, vader en moeder meer worden dan karikaturen. Kate blijkt geen heks, Woody geen gevoelloze vader en Ross kan ook van de regeltjes afwijken. Tederheid, het verlangen iets na te laten, verlies, pijn en warmte zorgen voor emotionele verwarring. Terwijl familie en vrienden eigen dromen en verlangens in de 'winnaar' projecteren. Al deze gewone mensen zijn mensen van weinig woorden (het levert kurkdroge komische dialogen op) maar met sprekende ogen. De blik van Woody's oude geliefde wanneer hij door mainstreet tuft met zijn droomwagen kerft diep in de ziel.

Grappig maar zonder te ridiculiseren schetst NEBRASKA de sombere, uitzichtloze levens van doorsneemensen die blijven geloven in de afgebrokkelde American Dream, die in stille wanhoop blijven wachten op iets of iemand die voor verandering kan zorgen. De stugheid van de nobele personages, de stoffige zwart-witbeelden en de verlaten locaties ademen een sfeer van verval en vervreemding uit. Payne toont de nieuwe Depressiejaren, een land dat cultureel en economisch achteruitboert en miljoenen gewone mensen tot een miserabel bestaan veroordeelt. Maar zoals Springsteen gelooft hij dat de droom nog nagestreefd kan worden. Moet worden.

Geschreven door IVO DE KOCK

Nebraska

19/02/2014
Regisseur: 
Genre: 
Productiejaar: 
2013
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

Trailer: 

Lx9xlfs_XiE

onomatopee