A Most Violent Year

Tijdens het 'gewelddadigste jaar' uit de geschiedenis van New York zinken Oscar Isaac en Jessica Chastain weg in een poel van morele corruptie. De cineast van 'Margin Call' en 'All Is Lost' kijkt opnieuw diep in de Amerikaanse ziel in een retrodrama met voorspellende gaven.

Op de tonen van ‘Inner City Blues’, de klaagzang van wijlen Marvin Gaye over de levensomstandigheden in de moderne metropool, zien we een man door een stedelijk landschap joggen. Abel Morales heeft heel wat in zijn mars. Hij staat aan het hoofd van een succesvol eigen bedrijf, een groothandel in stookolie, heeft een aantrekkelijke echtgenote en een stel schattige dochtertjes. Alleen aan zijn naam en de manier waarop hij zijn s'en laat sissen merk je dat hij van Latijns-Amerikaanse afkomst is.

Op een dag wordt een van zijn trucks gekaapt en later leeg teruggevonden, een patroon dat zich blijft herhalen waardoor zijn firma het financieel moeilijk krijgt. Tegelijk zit Justitie, meer bepaald een ambitieuze zwarte aanklager, achter hem aan wegens vermeend financieel gesjoemel en prijsafspraken met concurrenten. En dat allemaal op het moment dat hij een grote lening moet afsluiten om het bedrijfsterrein te kopen waarmee hij definitief wil doorbreken.

Een en ander speelt zich af in 1981, het gewelddadigste jaar uit de geschiedenis van de stad New York. A MOST VIOLENT YEAR is zowel een thriller als een zedenschets van een bepalende periode uit de recente Amerikaanse geschiedenis. Vormelijk verwijst de film terug naar de donkere misdaaddrama’s uit de vroege jaren 70, bijvoorbeeld Serpico, The French Connection en Dog Day Afternoon – een retroaanpak die al merkbaar was in het in dezelfde periode gesitueerde American Hustle (2013). Retro of niet, dit is een film om van te snoepen, dankzij de donkere fotografie vol oker- en bruintinten, de abstraherende beeldregie (met veel diepte en leegte in het beeld) en de broeierige soundtrack vol lage orgelklanken.

Voeg daar nog de uitstekend getypeerde personages en de tergend trage verhaalopbouw aan toe en je krijgt een zeldzaam intelligente film. Karaktertekening en sfeerschepping krijgen duidelijk voorrang op plotontwikkeling en daardoor krijg je als kijker volop de tijd om de personages te leren kennen. Zozeer dat je tijdens de onthutsende finale geen verweer hebt en samen met hen de gebeurtenissen ondergaat. Er wordt uitstekend geacteerd door een paar acteurs op de drempel van de grote doorbraak: Oscar Isaac (The Two Faces of January, Inside Llewyn Davis) als de man die het spel zuiver wil spelen in een zee van morele corruptie en Jessica Chastain (The Disappearance of Eleanor Rigby, Miss Julie) als zijn echtgenote die niet bang is om haar handen vuil te maken. De bijrollen worden vertolkt door een handvol uitstekende karakteracteurs.

A MOST VIOLENT YEAR is evenwel meer dan zomaar een knap geconstrueerde misdaadfilm. Voor scenario en regie tekent J.C. Chandor, de filmmaker achter Margin Call (2011), waarin de wereldwijde financiële crisis van 2008 in een overtuigend fictieverhaal werd gegoten. In 1981 begon president Ronald Reagan aan zijn eerste ambtstermijn; de film zit vol subtiele verwijzingen naar diens reaganomics, een economische politiek gebaseerd op belastingverlagingen, deregulering en een krimpende overheid, bovendien gekenmerkt door een nauwelijks verholen graaimentaliteit. De film wordt zo een profetisch drama over het begin van een nieuw tijdperk. De modelmigrant Abel is zowat de belichaming van de Amerikaanse self-made man. Maar wanneer het erom gaat spannen staat hij opeens moederziel alleen. Wanhopig tracht hij op het rechte pad te blijven, terwijl iedereen hem van het tegendeel wil overtuigen. En dat hij uitgerekend handelt in olie (het zwarte goud waar Amerika aan verslaafd is) zal natuurlijk ook niet toevallig zijn. Chandor suggereert dat je in Amerika alleen hogerop kunt komen door je morele kompas overboord te gooien. In zijn donkere visie verloor de natie in de jaren 80 haar ziel. De veelbesproken American Dream verwijst hij meteen naar de schroothoop van de afgedankte illusies.

Geschreven door GORIK DE HENAU

A Most Violent Year

04/02/2015
Regisseur: 
Scenario: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2014
Distributeur: 
Lumière

Media: 

onomatopee