La deuxième nuit

Op de wereld gezet

Met hun allereerste ademtocht nemen baby’s een sprong weg van het vertrouwde. Aanvankelijk nog omgeven door lichaamswarme omhelzingen, meteen al een surrogaat voor baarmoederlijke bescherming, beleven pasgeborenen spoedig en onherroepelijk een nacht alleen. De Franstalige filmmaker Eric Pauwels, geboren in Antwerpen, noemt dit de ‘tweede nacht’ en vindt er een eenzaamheid in die ook vrijheid baart. Deze bevrijding-uit-geborgenheid ervaarde Pauwels opnieuw bij zijn zogenaamde tweede geboorte, toen hij – gesteund door zijn moeder – besloot om films te gaan maken.

Net als in zijn twee vorige essayistische films Lettre d’un cinéaste à sa fille en Les Films rêvés – waarmee LA DEUXIEME NUIT een ‘Trilogie de la cabane’ vormt – onderneemt Pauwels een heerlijk associatieve odyssee in beelden, geluiden, herinneringen en bespiegelingen. De wonderlijke en verwonderde blik die het drieluik koestert, kiemde uit de banale, maar diepgaande vraag van zijn jonge dochter waarom hij geen film voor haar maakte. Als antwoord vervaardigde hij een beknopt web van verhalen dat uitgroeide tot een cinematografische intentieverklaring. Pauwels knutselt aan films als een persoonlijke expressie die je deelt met anderen, een ontmoeting tussen het bekende en onbekende.

Les Films rêvés trok vervolgens in drie uur de wereld rond langs nooit afgewerkte projecten en ooit gedroomde films. Nieuwsgierig als een kind dat, in het warme duister onder zijn dekbed en met een zaklamp in de hand, bestaande en onbestaande continenten ontdekt in atlassen en avonturenverhalen. De reizen in Pauwels’ films houden (zoals bij de Griekse zwervende held Odysseus) steeds de thuiskomst en de onderweg vergaarde verhalen voor ogen. Zijn films komen immers tot stand in de pendelbeweging tussen la cabane (de hut waar zijn honkvaste buurman hem graag bezoekt) en de wijde wereld waarin Pauwels zijn leermeester en wereldreiziger Jean Rouch achternareist.

In Lettre d’un cinéaste à sa fille zette een jeugdige vraag hem aan tot reflecties over het leven en over wat cinema daarin voor hem betekent. In LA DEUXIEME NUIT neemt hij zelf de positie van het nageslacht in, als zoon die zijn ondertussen overleden moeder moest verliezen om zichzelf te kunnen worden. Geen eindeloze treurnis echter om deze scheiding die zestig jaar eerder al was begonnen: “Een film over jou is een film over vrijheid”, zegt hij tot zijn moeder. Zij maakte hem een vrij man, een filmmaker die reist in verhalen.

Het essay wordt vertoond op 30 juni op La Trois, om 21u20.
Voor de vertoningen in Flagey kan je hier terecht.

Geschreven door BJORN GABRIELS

La deuxième nuit

01/06/2016
Regisseur: 
Scenario: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Stenola Productions

Media: 

onomatopee