Home

De communicatie tussen de personages die Fien Troch bedenkt, verloopt altijd uiterst moeizaam. Hun relaties zijn getekend door intens gemis: een doodgereden kind in Een ander zijn geluk, een verdwenen meisje in Unspoken en afwezige ouders in Kid. Trochs nieuwe film HOME slaat deels een andere weg in. De kloof tussen de personages, tussen jongeren en volwassenen, is dieper dan ooit, maar ditmaal zijn ze aanwezig in elkaars bestaan, te aanwezig zelfs. Driftkop Kevin mag de jeugdinstelling verlaten om bij zijn tante Sonja en haar man Willem te gaan wonen. Hij trekt op met zijn neef Sammy en diens schoolkameraad John. De volwassenen – leerkrachten en ouders – zijn (ongewild) bedillerig. Ze denken pedagogisch verantwoord te handelen, maar onder het laagje goede bedoelingen zit een massief blok onbegrip en zelfs minachting. De alleenstaande moeder van John voert zowaar een psychologisch en fysiek terreurbewind tegen haar zoon. En het antwoord op terreur is … nog meer terreur.

Ook formeel wijkt HOME af van zijn voorgangers. DOP Frank van den Eeden – die de drie vorige films van Troch in stabiele, vrij afstandelijke composities filmde – werkt deze keer veel beweeglijker en gebruikt het klassieke 1.33-beeldformaat, kleiner dus dan wat de meeste bioscoopfilms nu op het scherm brengen. Dat formaat wordt ook gebruikt in de invloedrijke tienerangstdrama’s met een gewelddadige inslag Elephant en Paranoid Park van Gus Van Sant (en in Bas Devos’ Violet). Al heeft HOME geen lange, glijdende shots – zoals Elephant – maar een meer versneden beeldmontage met af en toe een plots zoomende camerabeweging. De smalle 1.33-beeldverhouding, die ondanks haar roots in het Hollywood van voor de jaren 60 vooral associaties oproept met televisie en documentaire, wordt nog smaller bij het inlassen van smartphonebeelden, waarop de jongeren rondhangen, skaten, drinken en twerken. Als belangrijke inspiratie voor de stijl van HOME verwijst Troch naar Frederick Wiseman, de ouderdomsdeken van de Amerikaanse documentaire cinema die zelf gruwt van de benaming ‘observerende documentaire’.

HOME zoekt duidelijk naar directheid, naar een actueel beeld van jongeren. Daarom ook breken de door tienerpersonages gefilmde beelden in de film in, en krijgen we tijdens de aftiteling dollende acteurs te zien, alsof die opnames documentaire extra’s zijn. Meer nog dan een bepaalde stilistische keuze gaat documentaire echter over de houding van de filmmaker tegenover de realiteit die hij of zij filmt. En op dat vlak lijkt de werkelijkheid voor HOME, uiteraard een fictiefilm, eerder een fetisj dan een levend gegeven waarmee de film de confrontatie aangaat. Vrij pontificaal begint de film met het statement “geïnspireerd door waargebeurde feiten”. Vooral de evocatie van het alledaagse bestaan – onder meer via de typisch grofgebekte, pseudocynische en onzekere tienertaal – heeft een krachtig naturel, meer dan de scènes die de traumatiserende lotgevallen van de jongens verbeelden. Die lotgevallen leiden schijnbaar onvermijdelijk en onomkeerbaar naar een in bloed gedrenkt breukpunt. Het expliciete geweld en misbruik, die we tot nu toe eerder verwachten in een film als The Smell of Us van teenagefetisjist Larry Clark dan in een film van Fien Troch, omknellen de personages. Doden om te leven? “Kzou iemand willen vermoorden om te voelen dak leef”, typt een van de jongens op zijn smartphone. De zin doet denken aan de duistere Nine Inch Nails-song ‘Hurt’: “I hurt myself today / To see if I still feel / I focus on the pain / The only thing that’s real”. Fien Trochs nieuw ingeslagen richting bracht haar twee publieksprijzen op Film Fest Gent en eerder de Orrizonti-prijs voor Beste Regie op het filmfestival van Venetië – haar eerste erkenning op een groot festival. De vraag is nu welke horizonten het uit misbruik en zelfkwelling losgebroken geweld nog biedt.

Geschreven door BJORN GABRIELS

Home

11/01/2017
Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2016
Distributeur: 
Cinéart

Media: 

onomatopee