Disobedience

DISOBEDIENCE is het orgelpunt van de ‘vrouwentrilogie’ van Sebastián Lelio. ‘Gloria’ (Zilveren Beer voor Beste Acteur 2013) en ‘Una mujer fantástica’ (Oscar Beste Buitenlandse Film 2018) effenden de weg voor zijn Engelstalige filmdebuut en zijn eerste (vrije) boekadaptatie.

Ronit, een vrijgevochten vrouw uit New York, keert terug naar de joods-orthodoxe gemeenschap van Noord-Londen, waar haar net overleden vader rabbijn was. Ze ziet er haar jeugdliefde Esti terug, die ondertussen getrouwd is met hun gemeenschappelijke jeugdvriend Dovid.

Wanneer Rachel Weisz (Ronit) in het boek Disobedience van Naomi Alderman een sterk scenario ziet, wordt Lelio benaderd voor de regie. Het is precies wat hij zoekt. Het verhaal speelt zich af in een onbekende cultuur en tegelijkertijd is het heel bekend voor hem. In DISOBEDIENCE zijn er veel elementen terug te vinden van La sagrada familia, zijn filmdebuut: een omgeving die druk uitoefent, strikte regels, mensen die ongehoorzaam zijn en er de prijs voor willen betalen. Lelio, die een film graag laat ontstaan uit wrijving, vindt in het boek de eigentijdse botsing tussen liefde, geloof, seksualiteit en vrijheid. De poging van personages om te groeien tegen een achtergrond van vaststaande ideeën bevalt hem. Een welgemeende interesse in de mens, die in al zijn films terug te vinden is, is er de reden voor. Dat respect heeft hij ook voor zijn acteurs. Samen met hen bestudeert Lelio het scenario als een landkaart om de juiste weg te vinden. Tijdens het draaien van de film mogen ze zelf hun weg zoeken en verliezen. Lelio zorgt ervoor dat uiteindelijk iedereen op zijn bestemming komt. Dat (en het voorbereidende werk van de niet-joodse acteurs Alessandro Nivola en Rachel McAdams) levert schitterende acteerprestaties op in de drie hoofdrollen.

Lelio wil ook een gevoelsband creëren met zijn kijkers. Dat uit zich in de manier waarop hij zijn camera hanteert. Hij volgt zijn personages op de voet, filmt hun gezicht en toont zo hun emoties. Dat geldt ook in de centrale vrijscène. Door suggestie omzeilt hij niet alleen het pornografische, maar maakt hij dat moment heel intens. De erotische strips van Milo Manara uit de jaren 70, zo zegt Lelio, gluren hier om de hoek. De scène is erg emotioneel, een symbool voor de emancipatie van Esti en het begin van haar existentiële vrijheid.

Muziek is belangrijk voor Lelio en draagt hier bij tot een gevoel van desoriëntatie en subversie (let op het gebruik van ‘Lovesong’ van The Cure). Voor de tweede keer werkt hij samen met Matthew Herbert. Ook het sobere kleurenpalet van Danny Cohen draagt perfect bij tot de algemene sfeer.

De personages en de gebeurtenissen verschillen van die in het boek en net daarin vindt de film zijn kracht. In plaats van te alterneren tussen de alwetende verteller en de gedachten van Ronit heeft de film een barokstructuur: drie verhaallijnen kruisen steeds kruisen en lopen weer uiteen. Het is zoals luisteren naar Bach. De structuur is tegelijkertijd simpel en complex, want ze doet dingen resoneren door ze te combineren of juist niet. Het verhaal onthult zich progressief. Lelio speelt met de verwachtingen van de kijkers; hij bereidt ze voor op iets maar geeft ze wat anders. Zo vermijdt hij elk cliché. In dit verhaal is de gemeenschap een erg beklemmende factor, maar voor Lelio zijn de grootste tegenstanders van de personages zichzelf: ze moeten hun eigen dilemma’s oplossen. Het sermoen uit de Thora over de creatie van de Engel (zuiverheid), het Beest (begeerte) en de Mens (met vrije keuze) beheerst op krachtige wijze het begin en het einde van de film. De ongehoorzaamheid (tegenover de gemeenschap, de religie, zichzelf) van de titel verwijst naar die joods-religieuze tekst. Het einde laat alle mogelijkheden open met de wens: “May you live a long life!

Wie abonneert voor woensdag 27 juni ontvangt naast een jaar lang kritische filmlectuur een gratis duoticket voor DISOBEDIENCE, met dank aan distributeur Cinemien.

Vertoningen: cinenews.be. Meer reviews vind je maandelijks in print, te bestellen via info@filmmagie.be, te koop bij een van de verkooppunten of maandelijks in uw bus met een abonnement.

Geschreven door ILSE VAN BAELEN

Disobedience

13/06/2018
Regisseur: 
Muziek: 
Genre: 
Productiejaar: 
2017
Distributeur: 
Cinemien

Media: 

onomatopee