Adieu Victor Lanoux (1936-2017)

Esthetisch traag waaide de warme wind over het zonovergoten Griekse landschap in Pierre Granier Deferres 'Une femme à sa fenêtre' (1976). Victor Lanoux speelde er de communistische verzetsstrijder die verliefd werd op de Franse ambassadeursvrouw Romy Schneider. Wondermooi speelde de regisseur met het zonlicht in deze film over liefde en repressie, met de dreiging van het fascisme, van WO II en van de Griekse burgeroorlog op de achtergrond. Met snor en glimmend zwart haar was Lanoux op het hoogtepunt van zijn kunnen; gedreven en ruw, maar ook teder.

Doorgaans werd Victor Lanoux (Parijs, 18 juni 1936 - Royan, 4 mei 2017) gecast als de prikkelbare veertiger met overgangskriebels. Hij deed dat schitterend in Yves Roberts Un Eléphant ça trompe énormément/Nous irons tous au paradis (1976-77) en Claude Berri’s Un moment d’égarement (1977). In deze zedenkomedies had hij de snelle bedriegers Pierre Rochefort en Jean Pierre Marielle als tegenspelers. In het kliekje van de verloren veertigers speelde Lanoux altijd de meest populistische van het stel, Met gevoel voor volkse machotraditie, droeg hij liever een flat cap dan een deukhoed. Hij worstelde met de veranderende gewoontes, had het niet hoog op met holebi’s of werd agressief van vrouwen die vreemd gingen. De woedend wanhopige straatscène met gescheurd hemd uit Un Eléphant ça trompe énormément sprak boekdelen. "Artiste du peuple", zo omschreef hij zichzelf in zijn autobiografie Laissez flotter les rubans uit 2000.

In die bijzonder succesvolle jaren 70 speelde Victor Lanoux enkele toprollen, waarmee hij zijn register verbreedde. Une femme à sa fenetre was de meest Viscontiaanse uit de rij, maar ook Adieu Poulet (1975, eveneens geregisseerd door Granier-Deferre) klonk bijzonder sterk als kritische policier. Lanoux speelde een republikeins kandidaat bij de gemeenteraadsverkiezingen in Rouen met een al te agressieve, vrij neofacistische campagne. Zijn ruwe bolster paste perfect bij dit sterk gecodeerde filmgenre. Met de Franse misdaadfilms van José Giovanni (Deux hommes dans la ville, 1972), Yves Boisset (Folle à tuer, 1975/Dupont Lajoie, 1975/Canicule, 1984) of Alain Jessua (Les chiens, 1979) ging hij meestal ver in zijn bedriegersrol. Vaak waren het reconstructies van ware gebeurtenissen zoals zijn doorbraakrol als zoon van Jean Gabin in L’affaire Dominici (1972). Sommige produceerde hij zelf via zijn productiemaatschappij Les Fils de la Drouette. Meer cinefiel werk zoals het met de prix Delluc bekroonde Cousin Cousine (Jean Charles Tacchella,1975) of André Téchinés Le lieu du crime (1986) was in zijn filmografie eerder uitzonderlijk. Zowel Cousin cousine als Adieu Poulet leverden hem in hetzelfde jaar 1976 een Césarnominatie op. Hij had het beeldje ook gerust kunnen krijgen voor zijn merkwaardige bijrol van collaborateur in Stella (1983).

Lanoux die als vroege schoolverlater in de jaren 50 als technisch hulpje in de filmstudio’s van Bois du Boulogne  ging werken, eindigde zijn carrière met de selfmaderol van brocanteur in de bijzonder populaire TV-reeks Louis la Brocante (1998-2014). Met zijn gammele bestelwagen stootte hij op klein bedrog in de streek rond de Saône, dat hij keer op keer met een minnelijke bemiddeling oploste. Het werd zijn levensrol met de gekende volkse roots. Tot een beroerte op de set in 2007 zijn spel in de laatste tien jaar van zijn leven fel  bemoeilijkte.

Beeld: Lanoux (vooraan) in Un Eléphant ça trompe énormément

 

Geschreven door DIRK MICHIELS

Adieu Victor Lanoux (1936-2017)

Media: