Op zijn vijftiende koos legerzoon Bernard Giraudeau (1947-2010) als matroos bij de Franse marine het ruime sop, op het helikoptermoederschip Jeanne d’Arc en het vliegdekschip Clémenceau. Veertig jaar later sloot hij tussen twee kankeroperaties in zijn omvangrijke filmografie af als een aan wal gestrande zeeman in Claire Devers’ LES MARINS PERDUS (2003). Een filmcarrière als een baken op de levenszee.

“You know Billy, we blew it” kreeg Dennis Hopper (1936-2010) in EASY RIDER van Peter Fonda te horen. Acteur, cineast, beeldend kunstenaar en tegencultuuricoon Hopper symboliseerde zowel het verzet als het falen van de ‘seks, drugs en rock-’n-roll’-generatie.

Ondanks zijn verscheiden oeuvre in theater, tv en film zal Amerikaans acteur John Forsythe (1918-2010) vooral worden herinnerd om zijn iconische rollen in de popculturele tv-fenomenen ’Dynasty’ en ’Charlie’s Angels’.

Kathryn Grayson (1922-2010), hoofdrolspeelster uit befaamde MGM-musicals zoals ANCHORS AWEIGH (’45), SHOW BOAT (’51) en KISS ME, KATE (’53), was in Hollywood een vooraanstaande actrice die destijds het genre van de muzikale film, met de typerende studiosignatuur, een eigen identiteit heeft meegegeven.

Als men hedendaagse normen hanteert, was actrice Jean Simmons in meer dan een opzicht opmerkelijk. Toen ze net twintig was, prijkte ze al op de cover van Time en Life dankzij haar rollen in drie films waarvan toen al werd gesteld dat ze tot klassiekers zouden uitgroeien.

Zijn naam is dan wel niet wijdvermaard, zijn werk is dat wel. Amerikaans scenarist, regisseur en producent Dan O’Bannon (1946-2009) schreef mee aan iconische sciencefictionfilms zoals ALIEN van Ridley Scott en DARK STAR van John Carpenter.

Een iconische Italiaanse schone in de jaren 50, 60 en 70, een vergeten glorie vandaag. Actrice Rosanna Schiaffino (1939-2009) kent dan wel niet de renommee van Sophia Loren, Claudia Cardinale of Gina Lollobrigida, ooit was ze een sexy covergirl en een veelgevraagde ster in uiteenlopende films.

Amerikaans acteur Patrick Swayze (1952-2009) zal in onze herinnering blijven hangen als de sensuele dansleraar Johnny Castle in DIRTY DANCING en de romantische geest Sam Wheat in GHOST. Beide onverwachte hits leverden hem even de bijnaam ’King of Sleepers’ op.

“Het leven gaat snel. Wanneer je niet af en toe stopt en rondkijkt riskeer je het te missen”. John Hughes (1950-2009), de filmdichter van de in de jaren 80 opgegroeide tienergeneratie, volgde de raad van zijn personage Ferris Bueller op en keerde na megasucces Hollywood de rug toe. Toch groeide de man die in komedies de vinger legde op existentiële tienerangst uit tot een mythisch filmmaker.

Karl Malden (1912-2009) staat in ieders geheugen gegrift als de Amerikaanse Hollywoodreus met de (gebroken) aardappelneus. Hoewel bekender door zijn fysiek dan zijn naam, was hij ook een steengoed karakteracteur met een divers palmares.

Na een turbulent leven en een wisselvallige carrière stierf David Carradine (1936-2009) in Thailand onder mysterieuze omstandigheden. Zijn comeback met Tarantino’s KILL BILL was opmerkelijk maar de acteur werd onsterfelijk als boeddhistische monnik in de tv-reeks KUNG FU begin jaren 70.

Hij zag er misschien uit als een norse brombeer maar was de beminnelijkheid zelf, zij speelde wat graag een bazige vrouw (als Moeder Cent in het BRT-feuilleton ‘Wij, heren van Zichem’). Hun personages stonden er. Altijd. Einde maart verloor Vlaanderen met Nand Buyl (1923-2009) en Jenny Tanghe in één week tijd twee van zijn theater-, tv- en filmcoryfeeën.

“Ik was niet populair maar kreeg wel goeie aanbiedingen. Bezorgd was ik nooit want met karakterrollen zou ik het lang kunnen trekken”. Amerikaans acteur James Whitmore (1921-2009) had het bij het rechte eind: zijn carrière omspande zes decennia en 150 films en tv-series.

De Franse filmwereld speelde zijn ‘peetvader’ kwijt: producent, scenarist, regisseur, acteur en distributeur Claude Berri (1934-2009) werd om zijn eigen oeuvre gerespecteerd, maar op handen gedragen als spil van tal van producties.

Het oeuvre van Amerikaans filmer Robert Mulligan was veelzijdig, de belangstelling ervoor matig. Onterecht. Met parels in de jaren 60 en 70 én de klassieker TO KILL A MOCKINGBIRD verwierf de vakman toch mooi een plek in het filmcanon.

Met zijn twee meter-en-een-beetje was hij letterlijk een reus. Maar dat was de Amerikaan Michael Crichton (1942-2008) ook figuurlijk als auteur van verfilmde megasellers (THE ANDROMEDA STRAIN), als hofleverancier van successcripts (JURASSIC PARK), als bedenker van een baanbrekende serie (E.R.) en als regisseur van hightech cultfilms (LOOKER).

Stond zijn tragisch lot in de sterren geschreven? Feit is dat Frans outsider en natuurtalent Guillaume Depardieu (1971-2008) met risico’s flirtte en tal van levens leidde. Telkens met dezelfde emotionele intensiteit, kwetsbaarheid, diepgang en hardheid die hem ook als acteur typeerde.

Gedurende vijf decennia vergaarde hij 10 Oscarnominaties en speelde in een 65-tal films. Hij was zowel charismatisch acteur, autocoureur, ondernemer als filantroop. Met Amerikaans superster Paul Newman (1925-2008) nam Hollywood afscheid van een van de laatste iconen van de voorbije eeuw.

Alleen al de sensuele wah wah-grooves van ‘Theme from Shaft’ katapulteren de iconische soulcrooner de filmhemel in; de Oscarwinnende song uit SHAFT maakte op slag een ster van Amerikaans muzieklegende en acteur Isaac Hayes (1942-2008).

Erkend als de beste en bekendste Egyptische cineast heeft de Arabische wereld met Youssef Chahine (1926-2008) een monstre sacré verloren. Zijn liefde voor cinema verzoende hij met zijn eeuwige pleidooi voor vrijheid in en hoop op een verdraagzame samenleving.

Het perfecte recept voor de oer-Italiaanse mix van een lach en een traan lijkt wel samen met de grote Italiaanse vedetten teloorgegaan. Na Luigi Comencini betreurt het land veelfilmer Dino Risi (1916-2008), een soort ‘Billy Wilder made in Italy’ die in de grappige aanpak van ernstige thema’s zijn gelijke niet vond.

Amerikaans regisseur-acteur-producent Sydney Pollack (1934-2008) was van alle markten thuis en werd door Hollywood én publiek op handen gedragen. Nochtans zag de bescheiden vakman zichzelf niet als een groot artiest. Terwijl zijn oeuvre onmiskenbaar klasse en kwaliteit uitstraalt.

In ‘Bowling for Columbine’ werd de inmiddels stokoude rechtse rakker wegens zijn wapenpassie nog lelijk te kijk gezet, maar dat beeld tornt niet op tegen de ontelbare iconische scènes van Charlton Heston (1924-2008) als archetypische Amerikaanse held in epische fresco’s.

Met grootschalige intimistische fresco’s zou Brits regisseur-scenarist Anthony Minghella (1954-2008) zich bij vlagen ontpoppen als een waardige erfgenaam van David Lean.

Provocateur Alain Robbe-Grillet (1922-2008) stond aan de doopvont van de ‘nouveau roman’. Al zal hij in het filmmilieu vooral worden herinnerd als de scenarist van Resnais’ omstreden L’ANNÉE DERNIÈRE À MARIENBAD.

Abrupt en verschrikkelijk triest: Hollywood verkeert in shock na het overlijden van de amper 28-jarige ‘Aussie’ Heath Ledger (1979-2008).

Kopman van de naoorlogse Poolse cinema Jerzy Kawalerowicz (1922-2007) maakte metafysische fresco’s die visueel meeslepen en moreel appelleren.

Fransman Pierre Granier-Deferre (1927-2007) staat te boek als een heel discreet cineast. Waardoor zijn films pakken bekender zullen blijven dan hun schepper.

Deborah Kerr (1921-2007) ofte ‘de Lady met het vlammende haar’ zette in het Hollywood van de jaren 50 krachtige, baanbrekende vrouwenrollen neer.

‘Leading lady’ in het Hollywood van de jaren 40 en 50, geliefde tv-vedette, ex van Ronald Reagan: de wispelturige levenswandel van de Amerikaanse actrice Jane Wyman (1914-2007) valt niet onder een hoedje te vangen.

Daags voor de ‘ernstige’ filmgiganten Antonioni & Bergman hun laatste snik gaven verloor de Europese cinema met de ‘populaire’ Franse komiek Michel Serrault (1928-2007) nog een monstre sacré.

Na de Afrikaanse pionier Ousmane Sembène in juni werden op maandag 30 juli twee Europese grootmeesters, beiden onovertroffen in het filmen van ‘stilte’, definitief het zwijgen opgelegd. In de ochtend stierf Ingmar Bergman, ‘s avonds overleed Michelangelo Antonioni (1912-2007) in Rome. Het wederzijds respect was groot tussen de legendarische filmmakers die vooral hun oeuvre lieten spreken. Een keuze die het lot van de door afasie getroffen Italiaanse beelddichter werd.

Op dezelfde dag verloor de Europese auteursfilm twee grootmeesters, voor wie film in de eerste plaats kunst was. Niet te verwonderen dat de Unesco het oeuvre van de Zweedse filmer Ingmar Bergman (1918-2007) - met o.m. ruim 50 films - aan de zogenaamde ‘Werelderfgoedlijst van documenten’, ook wel ‘het geheugen van de wereld’ geheten, toevoegde.

Al prijken er amper een dozijn films op het cv van de Senegalese regisseur Ousmane Sembène (1923-2007), het belang van deze doyen van de Afrikaanse cinema kan niet worden overschat.

Bijna 30 jaar lang kwam Jo Röpcke (1928-2007) elke week met de filmrubriek ‘Première’ in elke Vlaamse huiskamer op bezoek om aan de hand van fragmenten de nieuwe bioscoopfilms voor te stellen.

Wereldwijde kritische lof viel de Italiaanse volksfilmer Luigi Comencini (1916 - 2007) pas in 1974 te beurt, met de ecologische liefdestragedie DELITTO D’AMORE. Al droeg het publiek hem al op handen sinds z’n dartele komedie PANE, AMORE E FANTASIA in 1953.

Als cinematograaf werd hij bewierookt, al oogstte de Britse regisseur Freddie Francis (1917-2007) minstens evenveel lof bij horrorfans dankzij z’n mythische Hammer-films.

Cinematografisch vernieuwend is het oeuvre van de Nederlandse veteraan Fons Rademakers (1920-2007) dan wel niet geweest, met zijn elf films drukte deze filmpionier toch als geen ander z’n stempel op de Nederlands-Belgische filmcultuur.

Hij produceerde onverwoestbare klassiekers en stond aan de zijde van de grootste regisseurs, maar Italiaans filmproducent Carlo Ponti (1912 - 2007) zal vooral in de herinnering blijven hangen als de echtgenoot van diva Sophia Loren.

De geestelijke vader van ’s werelds beroemdste kat & muis én ‘The Flintstones’, Joseph Barbera (1911-2006), is nog een lang leven beschoren: de supervedetten die uit het potlood van de animator slopen blijven immers ongedateerd.

Met Amerikaans acteur Jack Palance (1918 - 2006) speelde Hollywood een geliefkoosde schurk kwijt. Al was de ‘badguy’ zelf die typecasting spuugzat.

De politieke mijlpaal LA BATTAGLIA DI ALGERI vereeuwigde de naam van geëngageerd links filmer Gillo Pontecorvo (1919-2006). Veertig jaar nadat hij er de Gouden Leeuw voor opstreek heeft deze invloedrijke Italiaanse film nog niks aan kracht ingeboet.

“We creëerden een codetaal zodat we niet meer hoefden te praten” vertelde Ingmar Bergman over zijn relatie met z’n vaste cameraman Sven Nykvist (1922-2006). Ze reden dan ook als perfect geoliede Zweedse tandem de Filmgeschiedenis in.

De grootste Vlaamse acteur aller tijden is niet meer. De acteur met de doordringende blik die met een fluisterstem een geaffecteerd soort Nederlands sprak waarmee hij elke toeschouwer meteen wist in te palmen. Vlaamse filmer Rudolf Mestdagh en doorgewinterd theaterman Staf Knop getuigen.

Zwitsers regisseur van zwarte sprookjes Daniel Schmid (1941-2006) wordt het best omschreven als “de unieke dichter van de Zwitserse cinema”. Voor de individualist stond de poëtische interpretatie van zijn films boven het directe politieke engagement.

“Doe het maar kort! Het is fris in regen en wind. Dat kalmeert me,” sprak Govert Miereveld tot de kapper in DE MAN DIE ZIJN HAAR KORT LIET KNIPPEN. Onsterfelijke woorden van hoofdacteur Senne Rouffaer (1925-2006) die met zijn filmdebuut meteen geschiedenis schreef.

De dood van Shohei Imamura (1926-2006) op 30 mei 2006 bleef bijna onopgemerkt, zowel in Japan als daarbuiten. Daar konden twee Gouden Palmen in Cannes, voor DE BALLADE VAN NARAYAMA (1983) en DE PALING (1997), niets aan verhelpen.

Er was eens een tijd vóór ’Deep Throat’. Toen streek I AM CURIOUS (YELLOW) van Zweeds cultfiguur Vilgot Sjöman (1924 - 2006) nog de eer op als bekendste ’x-rated film’ ter wereld.

Hollywood-dinosaurus Richard Fleischer (1916-2006) maakte aan een behoorlijk tempo entertainende mainstreamfilms in zowat elk genre. Overdreven kritische waardering viel hem nooit te beurt, maar het publiek lustte hem wel.

De polyvalente Pool Walerian Borowczyk (1923-2006) wordt tot vandaag óf ondergewaardeerd óf vergeten. Terwijl hij in de jaren 70 potten brak met erotische fantasieën die eigenlijk dreigende machtsfabels waren.

Van ‘sexpot’ tot gewaardeerde societyster. Method-actrice Shelley Winters (1920-2006) was een grote dame in Gouden Hollywood. Ze nam geen blad voor de mond en vond zichzelf vaak opnieuw uit. Met succes!

De giftige humor van de zwarte komiek Richard Pryor (1940-2005) verschilde van andere entertainers door zijn doorzicht in de menselijke psyche, zijn tirades tegen rassendiscriminatie en zijn neus voor timing.

Toveren met versies van de waarheid deed de Britse romanschrijver John Fowles als de beste. Zijn boeken smeken om een verfilming maar op één adaptatie na liepen grote ambities stuk voor stuk op de klippen.

In Oekraïne geboren holocaust-overlevende en het bekendst als ’the man who hunted nazis’. Zijn niet aflatend streven naar vergelding werd zijn levensdoel; hij bestreed onrecht, wilde de horror van het nazisme aan een groot publiek overdragen en speelde een sleutelrol in de veroordeling van 1100 oorlogsmisdadigers.

Zijn allereerste Oscarnominatie viel de Hollywood-veteraan te beurt op z’n 27ste voor de montage van CITIZEN KANE (’41). Hij zou nog vele keren worden genomineerd in allerlei categorieën voor amper na te tellen klassiekers in alle genres.

Sympathiek en gelauwerd film- en tv-regisseur die in 1967 aan het Rits afstudeerde. Regieassistent van Herman Wuyts (Princess), Fons Rademakers (Mira), Roland Verhavert (Rolande met de bles, De Loteling).

Zesmaal zou hij voor een Oscarbeeldje worden genomineerd. Lehman schreef het script voor talloze klassiekers: SABRINA (’54) en NORTH BY NORTHWEST (’59); de musicals THE KING AND I (’56), WEST SIDE STORY (’61) en THE SOUND OF MUSIC (’65).

De in 1936 in Bombay geboren Merchant produceerde dik 50 films. Notoir werd hij vanwege het unieke partnership dat de tandem Merchant-Ivory in 1961 aanging met scenariste Ruth Prawer Jhabvala.

Goedlachse Belgische theater-, tv- en filmacteur, telg van een beroemd acteursduo en van kleins af gebeten door de theatermicrobe.

In New York geboren karakteractrice die opdook in zo’n 50 films waarvan enkele robuuste klassiekers. Samuel Goldwyn ontdekte haar op de planken van Broadway en transporteerde haar terstond naar Hollywood.

Un homme-cinema. Dat was Frans geëngageerd, gepassioneerd en hyperactief acteur, producent én cinefiel Humbert Balsan, die zich hoofdzakelijk op Arabische films toespitste.

Amerikaanse actrice geboren als Virginia Clara Jones, die in de jaren ’40 en ’50 buitengewoon populair was. In meer dan 70 films was ze te zien, in een heus getal westerns, en vaak aan de zijde van klasbakken zoals Bob Hope, Gregory Peck, Paul Newman, Burt Lancaster, Kirk Douglas,...

Dhéry was de man van de gesofistikeerde verbale humor, de burleske, de ironie, de visuele gag. Voor de Franse minister van Cultuur was hij «een groot artiest die een universum wist te creëren waarin met onweerstaanbare charme poëzie, farce en fantasie zich mengden».

Regisseur van een 40-tal vooral komische avonturenfilms, wiens hoogtepunt in de jaren ’60 - ’70 te situeren is. Hij debuteerde in de hoogdagen van de Nouvelle Vague als assistent van François Truffaut en Claude Chabrol, die zijn eerste film zou produceren: LES JEUX DE L’AMOUR uit 1959.

Recalcitrant filmer, intelligent en geïnteresseerd tv-interviewer, dwangmatig provocateur en columnist. Voortdurend zocht hij de grenzen van de vrije meningsuiting op. Tegelijk was hij ook innemend.

Amerikaanse beauty die in feite Janet Helen Morrison heette en in het collectieve filmgeheugen zit gegrift als ’lijdend’ voorwerp in de legendarische douchescène van Hitchcocks klassieker PSYCHO (1960). Daardoor kwam ze aan de bijnaam ’scream queen’.

Franse actrice, moeder van de Franse filmer Georges Lautner die haar regisseerde in o.m. LE MONOCLE RIT JAUNE. Geboren als Raymonde-Renée Vittoré debuteerde ze in ’32 als filmactrice in LES DEUX ORPHELINES van Maurice Tourneur en koos prompt als pseudoniem de naam van... een hond die ze adoreerde.

Tweederangsacteur in Hollywood die het in de herfst van zijn carrière schopte tot de 40ste president van de VS (The Great Communicator). Verscheen in meer dan 200 films, docu’s en tv-shows en kroop veelal in de rol van goedzak.

Op 1 juli 2004 overleed de acteur Marlon Brando, in maart net 80 geworden. Brando, die op zijn 26ste in de filmannalen werd geschreven, was een bijzondere en complexe figuur die zijn eigen imago met ’n sardonisch genoegen de nek omwrong. De mythe­vorming rond zijn persoon én zijn eigen subversiviteit staan een helde­re beeldvorming van de acteur in de weg.

«De stamvader van de Belgische sociale cinema» bracht een boodschap van solidariteit en verdraagzaamheid, van waardig leven én waardig sterven. Hij kwam op voor de rechten van de kleine mens, altijd het eerste slachtoffer, in vredes- én in oorlogstijd, zowel als werker, soldaat of burger.