| FILMMAGIE ABONNEER ADIEU BLIK IN BLIK VOORUIT CONTACT COVERSTORY DIT = BELGISCH DOSSIER KUBRICK DVD FILM VAN DE WEEK GEWIKT OVER SURFTIPS | ARCHIEF Regie: George Waggner FILM: *** Universele horror en moderne mythes uit de droomfabriek Van begin jaren 30 tot eind jaren 50 was ‘het monster’ dé ster van Hollywood-major Universal. Het leverde een aantal klassiekers op. Een daarvan is THE WOLF MAN, een horrortragedie die een spel opvoert van fascinatie en afkeer, spektakel en morele veroordeling, verontrusting en geruststelling. “Universal bezit de topdrie van de jaren 30: Dracula, Frankenstein en The Wolf Man,” zegt regisseur Joe Dante in een bonusdoc, “ik denk dat THE WOLF MAN een van de meest populaire is, omdat je je het makkelijkst in hem kan inleven. Niemand kan zich inleven in een Transylvaanse graaf, en al helemaal niet in een man die uit andere lichamen is samengesteld. Maar Larry Talbot is gewoon een ordinaire jongen en hem overkomt iets. Dat is een recept voor een lang leven”. De niet geringe verdienste van de Universal-monsterfilms uit de jaren 30 tot 50 (toen de studio gold als ‘home of horror’) was dat ze, in tegenstelling tot het meestal vrijblijvend Hollywoodentertainment, de donkere kant van de Amerikaanse droom en cultuur belichtten. Films die nu als camp gelden zegden via metaforen veel over authentieke emoties en angsten. De monsters, wetenschappers en maagden drukten in hun brutale zoektocht naar geluk, schoonheid en vooruitgang de heersende wanhoop uit. De ambivalentie van het monster, het spel van aantrekken en afstoten en de seksuele geladenheid van de confrontaties in de sprookjeshorror accentueren de mix van vertwijfeling en verlangen. Striktere filmkeuring, terugvallen op formules en beperkter creatief talent (met o.a. de matige begaafde Lon Chaney) verminderde in de jaren 40 de impact van nieuwe monsters en mythen. George Waggners THE WOLF MAN (Dante: “Universal maakte ettelijke van dergelijke films, meestal gebaseerd op oudere films, maar deze was splinternieuw”) was de uitzondering. In zijn introductie onderstreept de film al meteen het sprookjesaspect van de weerwolflegende en wordt elke link met kannibalisme, religie en (geestes)ziekte geweerd. De metamorfose van een mens in een wolf wordt gepresenteerd als ontdubbeling van een menselijke persoonlijkheid. De weerwolf symboliseert het dier in de mens dat elk ogenblik naar boven kan komen en het humane overheersen. Larry Talbot (de jongeman die bij zijn terugkeer naar het ouderlijk kasteel in Wales na een beet het slachtoffer wordt van transformaties) is een tragische, onmachtige figuur die de dood als een verlossing uit zijn lijden ervaart. “Er is het gevoel van weerzin en tragedie,” aldus genrekenner Kim Newman, “Larry vroeg er niet om weerwolf te worden. De weerwolf vraagt daarom het meest openlijk om sympathie”. Voor John Landis is het “een tragisch verhaal; zijn lot is onontkoombaar. Curt Siodmak gaf ons heel briljant een Griekse tragedie over een gewone man. In dit geval is hij vervloekt door het bovennatuurlijke”. Ook Mick Garris prijst de scenarist die “een legende voor de weerwolf bedacht, waarvan je gelooft dat het de echte legende is. De legende wordt duidelijk gedefinieerd in die film uit 1941”. EXTRA’S: **** Commentaar, documentaires. |
