ARCHIEF F FOOD, INC. [ 28.01.2010 ]

door Ivo De Kock Julie Decabooter

Regie: Robert Kenner
Met: Eric Schlosser, Michael Pollan
Productie: USA, 2009, 90’
Distributie: A-Film Bespreking: FM nr. 602

FILM: ****

krachtig pleidooi voor een voedselrevolutie

“De voedingsindustrie wil niet dat je de waarheid weet, want dan zou je niet meer eten” getuigt een landbouwer in FOOD, INC., een onthutsende documentaire van Robert Kenner die zijn slogan “je zal nooit meer op dezelfde wijze naar je avondeten kijken” waarmaakt.

“Eten kan je gezondheid schaden”. Dat zou je na het bekijken van Robert Kenners documentaire FOOD, INC. op vele voedingsproducten willen aanbrengen. “Deze film doet voor de supermarkt wat Jaws deed voor de stranden” schreef Variety. Een knipoog naar het schijnbaar onschuldige maïs dat muteert in een stille, monsterlijke doder. De boodschap die Kenner met de hulp van voedingsdeskundigen Eric Schlosser (Fast Food Nation) en Michael Pollan (The Omnivore’s Dilemma) brengt, is ontnuchterend: een door de voedingsindustrie ontwikkelde high-fructose corn syrup en het E.coli virus zorgen voor levensbedreigende ziektes terwijl lobbywerk van de agro-industrie politiek regulatiewerk afstopt. De reden? Winst. Het ordewoord? Geheimhouding.
Deze keiharde aanklacht tegen de voedselindustrie wordt luchtig gebracht. Met humor, muziek en leuke grafieken. Kenner vertrekt van het idyllische beeld van landbouw dat de industrie in haar publiciteit ophangt. Maar, “er zijn geen seizoenen meer in de supermarkt, er zitten geen benen meer in het vlees”. Ons voedsel is veranderd en volgens Kenner heeft dat alles te maken met de gemechaniseerde productieprocessen die met medeweten van de overheid voor de consument verborgen worden gehouden. Volgens de documentairemaker was McDonald’s daarbij trendsetter. Niet alleen doordat ze hun keuken opzetten als een fabrieksproces maar ook omdat zij, als grootste afnemer van gehakt vlees in de V.S., door overal dezelfde smaak voor hun hamburgers te eisen, een uniformisering van het voedselproductieproces noodzakelijk maakten. “Dit is geen boerderij, dit is massaproductie,” bekent een zeldzame loslippige kippenkweker, “de voedingsbedrijven houden de boeren onder controle via hun steeds groeiende schuld. Het is alsof we slaven van de maatschappij zijn”. Daardoor kunnen ze zowel het productieproces als het feit dat veel voedsel afkomstig is van mais verborgen houden voor de argeloze consument. “We zijn vervreemd van ons voedsel” stelt Michael Pollan. We weten niet meer hoe het gemaakt wordt, wat het bevat en hoe voedzaam het is. “Niemand denkt aan de ecologische gezondheid van het systeem,” verzucht een man die traditioneel en kleinschalig tracht te boeren, “de voedingsindustrie is zo lawaaierig en vuil geworden dat men niet wil dat mensen het zien omdat die ugly truth te shockerend zou zijn”. Ironisch genoeg schoten ook een aantal hygiënemaatregelen hun doel voorbij. Kenner voert een kippenkweker op die zijn dieren in open lucht kweekt en slacht (dat laatste mag in principe niet), wat beter kippenvlees oplevert.
“We zijn een cultuur van technici geworden,” benadrukt Eric Schlosser, “niemand vraagt zich af: moeten we koeien wel mais voederen?” Kenner toont hoe biologische boeren met kleinschalige initiatieven tegen de stroom op roeien maar het optreden van Monsanto (een bedrijf dat niet louter genetisch gemanipuleerde granen propageert maar via patentbreukprocessen de sojaboon beheerst) geeft aan hoe zwaar de grote bedrijven wegen. Illustratief is het proces dat Oprah Winfrey kreeg aangesmeerd toen ze voor de camera’s zei “ik eet geen hamburgers meer”. Het ‘belasteren van voedsel’ is immers strafbaar en de tv-ster moest inbinden. Kenner slaat een bruggetje naar Mexikaanse arbeiders die hun kinderen hamburgers te eten geven omdat ze geen tijd hebben en over onvoldoende geld beschikken om gezonde broccoli te kopen. “Mensen moeten gezond voedsel van ons eisen,” stelt een boer, “wij zijn vindingrijk genoeg”. Waarop FOOD, INC. besluit met een oproep tot voedselrevolutie: “Je kan de wereld veranderen met elke beet die je doet!” (jdc/idk)

EXTRA’S: 0